Kedim Sürekli Hapşırıyor: Kedi Gribi Belirtileri ve Ne Yapmalı?

Kediniz arka arkaya hapşırıyorsa ilk düşündüğünüz muhtemelen "üşüttü mü?" sorusudur. Kedilerde hapşırmanın en sık nedeni üşütme değil, bulaşıcı bir enfeksiyon olan kedi gribidir. Ama tek neden bu değildir. Bu yazıda kedilerin neden hapşırdığını, kedi gribinin belirtilerini, evde neler yapabileceğinizi ve hangi durumlarda beklemeden veterinere gitmeniz gerektiğini anlatıyoruz.

Kediler neden hapşırır?

Ara sıra hapşırma: Genellikle normal

Tıpkı bizim gibi kediler de burnuna toz, kum tozu, parfüm veya oda kokusu kaçtığında hapşırabilir. Gün içinde birkaç kez hapşıran, başka hiçbir belirtisi olmayan, yiyen, içen ve oynayan bir kedi için genellikle endişelenmeye gerek yoktur.

Tozlu kedi kumu, sprey oda kokuları, sigara dumanı ve yoğun temizlik ürünleri kedilerde hapşırmanın ve solunum yolu tahrişinin sık nedenlerindendir. Hapşırma bu tür bir değişiklikten sonra başladıysa önce bu kaynakları ortadan kaldırmayı deneyin.

Sürekli ve tekrarlayan hapşırma: Araştırılmalı

Hapşırma günlerce sürüyorsa, sıklaşıyorsa ya da başka belirtiler eşlik ediyorsa altta yatan bir neden vardır. En sık nedenler şunlardır:

• Kedi gribi (üst solunum yolu enfeksiyonu): Açık ara en sık nedendir.
• Burna kaçan yabancı cisim: Özellikle ot parçaları. Genellikle aniden başlayan, şiddetli ve tek taraflı hapşırma ve burun akıntısı yapar.
• Diş kökü apsesi: Üst çene dişlerinin kökleri burun boşluğuna çok yakındır. Diş enfeksiyonları tek taraflı burun akıntısına yol açabilir.
• Burun ve yutak polipleri: Genç kedilerde daha sık görülen, iyi huylu büyümeler. Hırıltılı solunum ve kulak sorunlarıyla birlikte görülebilir.
• Burun içi tümörler: Özellikle yaşlı kedilerde, tek taraflı ve kanlı burun akıntısı ile yüzde şekil bozukluğu yapabilir.
• Mantar enfeksiyonları: Daha nadir görülür.

Kedi gribi nedir?

"Kedi gribi", kedilerde üst solunum yolu enfeksiyonlarının halk arasındaki adıdır. İnsan gribiyle ilgisi yoktur ve insanlara bulaşmaz. Vakaların büyük çoğunluğuna iki virüs yol açar:

• Kedi herpes virüsü (FHV-1): Daha çok hapşırma, burun akıntısı ve göz sorunları yapar. Gözde kornea yaralarına yol açabilir.
• Kedi calici virüsü (FCV): Solunum belirtilerinin yanında ağızda ve dilde yaralar, salya ve yemek yerken ağrıya yol açar.

Bunlara ek olarak Chlamydia felis, Bordetella ve Mycoplasma gibi bakteriler de tek başına ya da virüslerle birlikte hastalığa neden olabilir.

Nasıl bulaşır?

Kedi gribi hasta kedilerin burun, göz ve ağız salgılarıyla bulaşır. Kediler arasında yakın temas, ortak mama ve su kapları, kum kapları ve eşyalar bulaşmayı kolaylaştırır. Barınaklar, pet oteller ve çok kedili evler en riskli ortamlardır.

Önemli: Herpes virüsü bir kez bulaştığında kedinin vücudunda ömür boyu saklı kalabilir. Kedi iyileşse bile taşıyıcı olarak kalabilir ve taşınma, yeni bir hayvanın eve gelmesi, hastalık ya da ameliyat gibi stresli dönemlerde hastalık yeniden alevlenebilir. Calici virüsü de bazı kedilerde aylarca, hatta yıllarca salgılanmaya devam edebilir.

Kedi gribi belirtileri

• Sık ve tekrarlayan hapşırma
• Burun akıntısı: Başlangıçta berrak, ilerleyen dönemde sarı-yeşil ve koyu
• Gözlerde kızarıklık, sulanma, şişme ve akıntı; gözleri kısma
• Ağızda ve dilde yaralar, salya akması (özellikle calici virüsünde)
• Ateş ve halsizlik
• İştahsızlık
• Burun tıkanıklığına bağlı ağızdan soluma
• Ses kısıklığı

İştahsızlık neden bu kadar önemli?

Kediler yemeği seçerken büyük ölçüde koku alma duyusuna güvenir. Burnu tıkanan bir kedi yemeğin kokusunu alamadığı için yemeyi bırakabilir. Kedilerde birkaç gün yemek yememek karaciğer yağlanması (hepatik lipidoz) gibi ciddi ve hayatı tehdit eden bir tabloya yol açabilir. Bu yüzden bir günden uzun süre yemek yemeyen bir kedi, hapşırması hafif görünse bile muayene edilmelidir.

Ne zaman hemen veterinere gitmelisiniz?

Aşağıdakilerden biri varsa beklemeyin:

• Bir günden uzun süre hiç yemek yememe
• Ağzı açık soluma, nefes almada zorluk, hırıltılı solunum
• Yavru kedide hapşırma ve akıntı (yavrular çok hızlı sıvı ve enerji kaybeder)
• Gözünü kısma, kapalı tutma ya da gözde bulanıklık
• Kanlı burun akıntısı
• Tek taraflı, şiddetli ve aniden başlayan hapşırma (yabancı cisim şüphesi)
• Yüksek ateş, belirgin halsizlik, saklanma
• Kedinin yaşlı olması ya da bilinen bir kronik hastalığının bulunması

Gece ya da hafta sonu olması fark etmez. Kartal'daki nöbetçi veteriner kliniğimiz her gün 24 saat açık.

Kedi gribi tedavisi

Kedi gribinde tedavi, kedinin durumuna göre planlanır ve genellikle destekleyici bir yaklaşım gerektirir:

• Sıvı desteği: Su içmeyen ya da sıvı kaybı olan kedilerde serum tedavisi.
• Beslenme desteği: Yemek yemeyen kedilerde iştah açıcı ilaçlar ve gerektiğinde destekli besleme.
• Antibiyotikler: Virüse etki etmez, ancak koyu, sarı-yeşil akıntıyla kendini gösteren ikincil bakteriyel enfeksiyonlarda gerekebilir.
• Göz tedavisi: Göz tutulumunda uygun göz damlaları ve pomatlar. Kornea yarası varsa tedavi buna göre değişir.
• Antiviral ilaçlar: Bazı ağır herpes vakalarında veteriner hekim tarafından önerilebilir.
• Ağız yaralarında ağrı kontrolü: Calici virüsüne bağlı ağız yaraları çok ağrılıdır ve kedinin yemek yemesini engeller.

Hafif vakaların çoğu 1-3 hafta içinde düzelir. Ancak yavru, yaşlı ya da bağışıklığı zayıf kedilerde hastalık zatürreye ilerleyebilir.

Evde neler yapabilirsiniz?

Muayene edildikten ve tedavi planı yapıldıktan sonra evde şunlarla kedinizin iyileşmesini destekleyebilirsiniz:

1. Burnunu ve gözlerini temizleyin. Ilık suyla nemlendirilmiş bir pamukla akıntıları nazikçe silin.
2. Buhar kullanın. Banyoda sıcak suyu açıp kapıyı kapatın ve kedinizle birlikte 10-15 dakika buharlı ortamda kalın. Burun tıkanıklığını açmaya yardımcı olur.
3. Yemeğini kokulu hale getirin. Islak mamayı hafifçe ılıtmak kokusunu artırır ve iştahını açabilir.
4. Bol su içmesini teşvik edin. Birden fazla su kabı veya su pınarı kullanın.
5. Sessiz ve sıcak bir ortam sağlayın. Stres bağışıklığı zayıflatır.
6. Diğer kedilerden ayırın. Evde başka kedi varsa hasta kediyi ayrı bir odada tutun, mama ve su kaplarını ayırın, ellerinizi yıkayın.

Kesinlikle yapmamanız gerekenler

• İnsan ilaçları vermeyin. Özellikle parasetamol ve ibuprofen içeren grip ilaçları kediler için ölümcüldür.
• Burun spreyleri ve damlalarını kullanmayın. İnsanlar için üretilen dekonjestanlar kedilerde tehlikelidir.
• Okaliptüs ve çay ağacı yağı gibi esansiyel yağları buharda kullanmayın. Kediler için zehirlidir.
• Antibiyotiği kendi başınıza başlatmayın. Gereksiz antibiyotik direnç gelişmesine yol açar.

Kedi gribinden nasıl korunulur?

• Karma aşı: Herpes ve calici virüslerine karşı korur. Aşı enfeksiyonu her zaman engellemez ama hastalığın çok daha hafif geçmesini sağlar. Ayrıntılar için kedi karma aşısı yazımıza göz atabilirsiniz.
• Yeni gelen kedileri karantinaya alın: Eve yeni gelen bir kediyi muayeneden geçene ve birkaç hafta geçene kadar diğer kedilerden ayrı tutun.
• Stresi azaltın: Taşıyıcı kedilerde stres hastalığı yeniden alevlendirebilir.
• Ev ortamını iyileştirin: Tozsuz kedi kumu kullanın, sprey kokulardan ve sigara dumanından uzak tutun.

Sık sorulanlar

Kedim sürekli hapşırıyor ama iştahı yerinde, beklemeli miyim?

Başka belirtisi olmayan, yiyen, içen ve oynayan bir kedi birkaç gün izlenebilir. Ortamdaki toz ve kokuları azaltın. Hapşırma bir haftadan uzun sürerse, akıntı başlarsa ya da iştah azalırsa muayeneye getirin.

Kedi gribi insanlara veya köpeklere bulaşır mı?

Kedi gribine neden olan virüsler insanlara ve köpeklere bulaşmaz. Ancak kediler arasında çok kolay bulaşır. Hasta bir kediye dokunduktan sonra ellerinizi yıkamadan diğer kedinizi sevmeyin.

Kedim iyileşti ama birkaç ayda bir yeniden hapşırıyor, neden?

Bu durum genellikle vücutta saklı kalan herpes virüsünün stresle yeniden alevlenmesinden kaynaklanır. Taşınma, misafir, yeni hayvan ya da hastalık gibi stres kaynaklarını azaltmak alevlenmeleri azaltabilir. Sık tekrarlıyorsa diş, burun ve sinüs sorunları açısından da araştırma gerekebilir.

Kedimin bir burnundan kanlı akıntı geliyor, ne yapmalıyım?

Tek taraflı ve kanlı burun akıntısı yabancı cisim, diş kökü apsesi veya özellikle yaşlı kedilerde burun içi tümörlere işaret edebilir. Beklemeden muayeneye getirin.

Kedi gribi kaç günde geçer?

Hafif vakaların çoğu 1-3 hafta içinde düzelir. Göz tutulumu, ağız yaraları veya zatürre gibi komplikasyonlarda bu süre uzayabilir. Tedavi süresince kedinizin yemek yediğinden emin olmak en önemli noktadır.