Kedilerde Lösemi Aşısı Gerekli mi? Kedi Lösemisi (FeLV) Hakkında Bilinmesi Gerekenler

Lösemi aşısı, kedi sahiplerinin en çok "gerçekten gerekli mi?" diye sorduğu aşılardan biri. Cevap kedinizin yaşına ve yaşam tarzına bağlı. Bu yazıda önce hastalığın kendisini, sonra aşının kimler için gerekli olduğunu anlatıyoruz.

Kedi lösemisi (FeLV) nedir?

Kedi lösemi virüsü (FeLV), yalnızca kedilerde görülen bir retrovirüstür. Adında "lösemi" geçse de virüsün en önemli etkisi her zaman kan kanseri değildir. Virüs özellikle bağışıklık sistemini baskılar ve kediyi başka enfeksiyonlara karşı savunmasız bırakır.

FeLV ile enfekte kedilerde görülebilen başlıca sorunlar şunlardır:

• Bağışıklık sisteminin zayıflaması: Tekrarlayan ve iyileşmesi zor enfeksiyonlar.
• Kansızlık (anemi): FeLV'li kedilerde sık görülür ve ağır seyredebilir.
• Lenfoma ve lösemi gibi kanser türleri: Enfekte kedilerde bu kanserlerin görülme riski belirgin şekilde artar.
• Diğer sorunlar: Ağız ve diş eti iltihapları, üreme sorunları, nörolojik belirtiler.

FeLV'nin kesin bir tedavisi yoktur. Ancak enfekte kedilerin bir kısmı virüsü kontrol altına alabilir ve uygun bakım ve düzenli kontrollerle uzun yıllar iyi bir yaşam kalitesiyle yaşayabilir. Sürekli virüs taşıyan kedilerde ise yaşam süresi genellikle kısalır.

FeLV insanlara, köpeklere ve diğer hayvanlara bulaşmaz.

Kedi lösemisi nasıl bulaşır?

Virüs özellikle tükürük yoluyla, kediler arasında uzun süreli ve yakın temasla bulaşır:

• Birbirini yalama ve tımar etme
• Ortak mama ve su kapları
• Kavga sırasında ısırma
• Enfekte anneden yavrularına (doğum ve emzirme sırasında)

Virüs dış ortamda uzun süre yaşayamaz. Bu yüzden hiç dışarı çıkmayan ve evde başka kedi olmayan kedilerde risk düşüktür.

Yavru kediler virüse karşı çok daha duyarlıdır. Yetişkin kediler ise yaş ilerledikçe enfeksiyona karşı daha dirençli hale gelir.

Kedilerde lösemi belirtileri

Enfeksiyonun ilk dönemi çoğu zaman belirti vermez ya da hafif ateş, halsizlik ve lenf bezlerinde büyüme gibi geçici belirtilerle geçer. Belirtiler aylar hatta yıllar sonra ortaya çıkabilir:

• İştahsızlık ve kilo kaybı
• Tüylerde matlaşma, bakımsız görünüm
• Soluk diş etleri (kansızlık)
• Tekrarlayan veya geçmeyen ateş
• Ağız ve diş eti iltihapları
• Tekrarlayan solunum yolu, deri ve idrar yolu enfeksiyonları
• Lenf bezlerinde büyüme
• İshal
• Göz sorunları
• Davranış değişiklikleri ve nörolojik belirtiler

Bu belirtilerin hiçbiri FeLV'ye özgü değildir. Teşhis ancak test ile konur.

Kedilere lösemi testi nasıl yapılır?

Kliniğimizde birkaç damla kan ile yapılan hızlı testle FeLV'yi tarayabiliyoruz. Bu test genellikle kedi bağışıklık yetmezliği virüsü (FIV) için de aynı anda tarama yapar.

Test özellikle şu durumlarda önemlidir:

• Yeni sahiplenilen her kedi: Evdeki diğer kedilerle tanıştırmadan önce.
• Lösemi aşısından önce: Aşı enfekte bir kediyi tedavi etmez; enfekte kediye aşı yapmak fayda sağlamaz.
• Hasta kedilerde: Tekrarlayan enfeksiyon, kansızlık, kilo kaybı gibi durumlarda.
• Riskli temas sonrası: Kavga, bilinmeyen bir kediyle temas gibi.

Enfeksiyondan hemen sonra test negatif çıkabilir. Yakın zamanda temas olduysa birkaç hafta sonra testin tekrarlanması gerekebilir.

Lösemi aşısı gerekli mi?

Uluslararası veteriner kılavuzlarının önerisi kabaca şöyledir:

Yavru kediler: Önerilir

Yavru kedilerin yaşam tarzı ilerleyen dönemde değişebilir ve yavrular virüse karşı çok duyarlıdır. Bu nedenle kılavuzlar tüm yavru kedilere lösemi aşısını önerir. Aşı, test negatif çıktıktan sonra genellikle 8 haftalıktan itibaren 3-4 hafta arayla iki doz olarak yapılır. Bir yıl sonra pekiştirme dozu uygulanır.

Yetişkin kediler: Yaşam tarzına göre

• Dışarı çıkan, bahçeye veya sokağa erişimi olan kediler: Önerilir.
• Evde başka kediler olan ve bunlardan biri dışarı çıkan veya FeLV durumu bilinmeyen kediler: Önerilir.
• Pet otel, barınak gibi kalabalık ortamlarda bulunacak kediler: Değerlendirilmelidir.
• Hiç dışarı çıkmayan, tek kedi olarak yaşayan ve testi negatif olan kediler: Risk düşüktür, aşı gerekmeyebilir.

Tekrar dozlarının sıklığı da riske göre belirlenir. Kedinizin yaşam tarzı değişirse (örneğin eve yeni bir kedi gelirse ya da bahçeli bir eve taşınırsanız) aşı ihtiyacını yeniden değerlendiriyoruz.

Lösemi aşısının yan etkileri

Lösemi aşısının yan etkileri diğer kedi aşılarıyla benzerdir:

• Bir iki gün süren halsizlik, hafif ateş ve iştahta azalma
• Aşı yerinde hassasiyet veya küçük şişlik
• Nadiren yüzde şişme, kusma veya nefes darlığı gibi alerjik reaksiyonlar (bu durumda hemen bize ulaşın)

Aşı yerinde 3 aydan uzun süren, 2 santimetreden büyük ya da aşıdan bir ay sonra büyümeye devam eden bir şişlik olursa mutlaka muayene ettirin. Kedilerde çok nadir de olsa aşı bölgesinde tümör gelişebilir.

Kedim FeLV pozitif çıktı, ne yapmalıyım?

Pozitif bir sonuç her zaman umutsuz bir tablo anlamına gelmez. Yapılması gerekenler:

1. Testin doğrulanması: Özellikle belirti göstermeyen kedilerde sonucun ileri testlerle ya da bir süre sonra tekrarlanan testle doğrulanması gerekebilir.
2. Diğer kedilerin korunması: Evdeki diğer kedilerin test edilmesi, negatif olanların aşılanması ve mümkünse kedilerin ayrılması.
3. Kedinin ev içinde tutulması: Hem başka kedilere bulaştırmaması hem de kendisinin başka enfeksiyonlara yakalanmaması için.
4. Düzenli kontroller: Yılda en az iki kez muayene ve kan tahlili.
5. Erken müdahale: Her hastalık belirtisinin erken değerlendirilmesi. Enfeksiyonlar bu kedilerde daha hızlı ilerleyebilir.

Kedinizin durumuna uygun bir bakım ve kontrol planını birlikte hazırlıyoruz.

Sık sorulanlar

Kedime lösemi aşısı şart mı?

Yavru kedilere önerilir. Yetişkin kedilerde ise kedinin dışarı çıkıp çıkmadığına ve diğer kedilerle temasına göre karar verilir. Hiç dışarı çıkmayan, evde tek kedi olarak yaşayan ve testi negatif olan yetişkin bir kedide aşı gerekmeyebilir.

Lösemi aşısından önce test yaptırmak gerekli mi?

Evet. Aşı enfekte bir kediyi tedavi etmez ve virüsü taşıyan bir kediyi aşılamak fayda sağlamaz. Test, kedinin durumunu bilmek ve evdeki diğer kedileri korumak için de önemlidir.

Kedi lösemisi insanlara bulaşır mı?

Hayır. FeLV yalnızca kedilerde görülür; insanlara, köpeklere ve diğer hayvanlara bulaşmaz.

FeLV pozitif kedi ne kadar yaşar?

Bu, enfeksiyonun türüne ve kedinin genel durumuna göre çok değişir. Virüsü kontrol altına alan kediler uzun yıllar yaşayabilir. Sürekli virüs taşıyan kedilerde yaşam süresi genellikle kısalır, ancak iyi bakım ve düzenli kontrollerle yaşam kalitesi korunabilir.

Evdeki kedilerimden biri pozitif, diğerleri de hasta olur mu?

Virüs yakın ve uzun süreli temasla bulaşır. Evdeki diğer kedilerin test edilmesi, negatif olanların aşılanması ve mümkünse kedilerin ayrı tutulması önerilir. Durumunuza uygun planı muayenede birlikte yapalım.